Múinteoireacht – gairm ilghnéitheach

Cathal de Paor

Gairm ó Dhia a theastaíonn ón duine a roghnaíonn an saol cráifeach mar shlí bheatha. Is mar fhreagra ar an ngairm a thugann an duine an admháil chreidimh agus na móideanna éagsúla. Dhá chineál gairme atá ann mar sin, an ghairm a chloistear agus an ghairm a chleachtaítear. Focal eile a úsáidtear ar ghairm is ea proifisiún, agus é síolraithe ón bhfocal Laidin ‘professus,’ a chiallaíonn admháil go poiblí. Ach tá leathnú déanta ar an dá fhocal (gairm agus proifisiún) ó shin go dtí gairmeacha beatha eile, an mhúinteoireacht ina measc.
Agus ar aon dul leis an saol cráifeach, is minic plé ar cé mhéid den dúchas agus den oiliúint a theastaíonn ón duine a théann le múinteoireacht. An gairm í an mhúinteoireacht a oireann dóibhsean amháin a bhfuil tréithe agus buanna áirithe acu go dúchasach? Nó, ina choinne sin, an gairm í ar féidir a fhoghlaim feadh na slí? Nó cén meascán den dá chuid a theastaíonn? Cé acu is mó a imríonn tionchar ar chumas an mhúinteora, a bhfuil d’oidhreacht dhúchasach ag an duine, nó an oiliúint atá ar fáil sa choláiste ollscoile agus san fhorbairt ghairmiúil?
Is minic dúchas agus oiliúint pléite i gcúrsaí eile an tsaoil ar ndóigh. Tá idirdhealú déanta ina leabhar, Raising the Banner ag Ger Loughnane, mar shampla, ar an iománaí a rugadh agus ar an iománaí a rinneadh.
Ach i gcás na múinteoireachta, ardaíonn a leithéid seo de phlé go leor ceisteanna eile, ina measc, cad is múineadh ann go bunúsach. Cé acu eolaíocht nó ealaín mar shampla atá ann? Más mar eolaí a shamhlaítear an múinteoir, beidh béim agus tábhacht ar fheidhmiú éifeachtach sa rang. Beidh an múinteoir ar a dhícheall cloí lena bhfuil molta ag na saineolaithe, sna teoiricí agus teicnící aitheanta. Ina choinne sin, más mó is ealaíontóir atá ann, beidh níos mó de chruthaitheacht, samhlaíocht, paisean agus pearsantacht an mhúinteora i dtreis agus í i mbun teagaisc.
Nó an fearr an mhúinteoireacht a shamhlú mar cheird, agus an múinteoir ina cheardaí ag foghlaim óna thuairimíocht agus trialacha féin agus óna chomhleacaithe a bhfuil dea-theist orthu as a dtaithí agus as feabhas a gcuid eolais phraiticiúil.
Baineann fírinne agus fiúntas leis na trí thuiscint seo ar fad, ach ní leor aon cheann amháin acu chun cuntas iomlán a thabhairt ar chúrsaí. Má tá an iomarca béime ar éifeacht teagaisc agus teicníc, beidh claonadh ann codanna eile den mhúineadh a fhágáil ar leataoibh – cuspóir mórálta, caidrimh daonna, nó cothú an daonlathais. Nó más imithe an iomarca i dtreo na healaíne atá an múineadh, agus neamhaird déanta ar phleanáil chruinn, teagasc agus measúnú tomhaiste, tá seans gurb é an múinteoir amháin, seachas na páistí, a fhoghlaimeoidh. Agus más seasamh an cheardaithe atá chun tosaigh, tástáil agus earráid a tharlóidh cuid mhaith den am, seachas tarrraingt ar theoiric agus saineolas cruthaithe.
Taobh leis seo, ar ndóigh, is post atá ann agus is duine fostaithe atá sa mhúinteoir a bhfuil caighdeán áirithe tuilte agus ag teastáil ina choinníollacha fostaíochta, mar a bhíonn faoi chúram ag na ceardchumainn.
Ach má fhillimid ar an ábhar lenar thosaíomar, tá tuiscint eile fós ón saol cráifeach a bhaineann go dlúth leis na cúraimí is dual don mhúinteoir – an mhúinteoireacht mar sheirbhís. Géilleadh do leas an duine eile a thiomáineann an múinteoir, gan aon spás ná aird ar ‘mé féin’ ná ar na cúrsaí sin a bhíonn luaite agus a lorgaíonn gairmeacha uaireanta – stádas, éirim, cumhacht. Téann an múinteoir i mbun oibre, go humhal is go híseal le páistí agus an pobal dar díobh iad, go háitiúil agus go domhanda, gríosaithe chun cabhrú leo, agus sa tóir ar shaol níos fearr.
Dhealródh go bhfuil tairbhe leis na tuisciní seo ar fad, agus ionannas agus éagsúlacht ag baint leo in éineacht. Agus gurb é an rud is tábhachtaí don té a ghlacann le slí bheatha chomh ilghnéitheach, ná luí agus tarraingt orthu mar a oireann.

 

Share:

More Posts

Seoladh Leabhar ag Merriman 2022

Flóra na Samhlaíochta le Bríd Ní Mhóráin (FÁS) agus Scáthántachtaí le Tadhg Ó Dúshláine (FÁS) á sheoladh ag an Easpag Alan Mac Eochagáin SJ, Easpag

Paidrín an Bhróin

paidrín an bhróin paidrín na lúcháire paidrín foighneach níos líonmhaire ná réaltaí . . . clocha paidrín im’ lámh       Is é atá

Send Us A Message